Haïti-Intempéries : 4 morts, 2 disparus, 420 maisons inondées
![Tanbou frape, banbou soufle, Tigwav leve danse](https://tedactu.com/wp-content/uploads/2023/04/2f60ddd9-f998-482a-8ff5-e04f89170f8e-850x560.jpg)
Menm jan ak anpil kote nan peyi Dayiti, vil Tigwav te kase randevou pou yon lòt edisyon Rara pandan fèt pak yo ane sa a. Nan site Faustin Soulouque la pleziyis, fanatik Rara nan tout ra kwen te ka konte sou plizyè bann pou defoule yo. Chèn Tamaren, Florida Band, Lanbi Gran Dlo, Ratyè Fè, pou n site sa yo sèlman se pami bann Rara chak epòk karèm ki soti pou kreye animasyon epi fè piblik yo plezi.
Rara se yon modèl mizik ki jwe nan plizyè rejyon nan peyi Dayiti pandan epòk karèm nan. Peryòd Rara a kòmanse tousuit aprè mèkredi lèsann pou l fini lendi ki vini aprè dimanch pak la, sa nou rele lendi Kazimodo.
Pou ane 2023 a malgre tout kalte pwoblèm peyi a ap travèse, Banbochè, tizè Rara tout kote an Ayiti a ak nan dyaspora a te kase randevou pou fèt pak la pou vin danse Rara. Youn nan destinasyon pou fèt sa a se te Tigwav, yon vil ki chita nan depatman lwès la nan awondisman Lewogàn.
Semèn sent lan se peryòd kote aktivite Rara yo pran yon lòt vitès, nan Vil Tigwav li difisil pou w ta konte kantite bann Rara ki ap defile pandan fèt pak yo. Soti sou Rara ki nan vil la, ki pi popilè e ki trennen anpil moun dèyè yo tankou Lanbi rive sou Rara ki nan seksyon kominal ki pi lwen yo ki pa gen anpil popilarite ak fanatik, chak zòn ak bann Rara pa yo, nan fason pa yo jwenn mwayen pou danse, fete pandan peryòd rara a.
Nan koze aktivite Rara nan Tigwav genyen yon seri bann se yo menm ki Majòjon tandans sa a nan vil la. Menm si gen yon latriye lòt bann, ou pa ka ap pale de Rara san w pa pale de gwoup sa yo ki se tenò nan domèn nan. Pami bann Rara sa yo, nou ka site : Lanbi Gran Dlo, Chèn Tamaren, Florida Band, Ògèy, Full Rasta, Ratyè Fè, Grap Kenèp, elatriye.
Chak gwoup sa yo gen katye jeneral yo, yo gen piblik yo, filozofi pa yo, fason yo òganize yo ak pèfòmans yo ki fè diferans ant yo menm ak lòt Bann Rara yo.
Se pou sa, ajans enfòmasyon Ted’Actu ap prezante lektè li yo yon ti rezime sou istwa kèk bann rara nan site Faustin Soulouque la.
Orgueil de la Jeunesse
“Orgueil de la Jeunesse” plis moun konnen sou non “Ògèy” se yon bann Rara ki tabli baz li nan site Pechèl nan zòn “La hatte”. Bann sa a kreye nan lane 1974, li gen prèske 45 mizisyen epi li adopte koulè jon e vèt pou idantifye yo anplis li genyen yon Lyon kòm senbòl li.
Menm jan ak lòt bann nou te rive entèwoje, konsta a pa diferan kay dirijan ògèy yo, pou yo rive mete Rara a deyò pou peryòd pak la yo pa resevwa yon goud nan men leta, ni nan men sektè prive ki nan vil Tigwav. Ane sa a Ògèy te prevwa yon bidjè ki evalye a plis pase 2 milyon goud pou mete bann lan deyò epi rive peye mizisyen li yo pou peryòd la. Se gras ak kontribisyon komite dyaspora a ak dilijans prezidan bann lan ki se Lourdy Lamothe ki fè yo rive kolekte lajan sa a, selon sa li fè nou konnen.
Florida Band
Se bann Rara ki pi jèn pami sak pi popilè yo. Bann sa a ki kreye nan mwa fevriye 2016, chwazi koulè ble ak blan pou idantifye yo epi yo tabli katye jeneral yo nan zòn Chabann. Jounalis espòtif Kesnol Lamour ki se prezidan komite Pòtoprens bann Rara sa a fè konnen youn nan orijinalite Florida se rive marye instriman tradisyonèl yo ak enstriman modèn yo, se pou sa tout moun ka remake lè Rara a ap jwe yo itilize menm Kibòd. Florida band ki gen 6 mizik ki anrejistre nan estidyo, konfime li pa jwenn akonpayman ni nan men leta ni nan men sektè prive a. Tout sa bann lan reyalize ane sa a se lajan esponnsò konn ba li pesonèlman li retire yon pati pou Rara a, dapre sa Kesnol Lamour fè n konnen pandan l ajoute kontrèman ak lòt bann yo Florida pa gen dyaspora dèyè l.
Chèn Tamaren
Daprè sa nou konstate Chèn Tamaren ansanm ak Lanbi Gran dlo se bann Rara ki trennen plis moun dèyè yo. Pou fanatik Tamaren yo, pa gen pi gwo ni pi bon bann nan Tigwav pase bann yo a.
Se nan lane 1950, chèn Tamaren an pran nesans selon deklarasyon Garry Eliatus ki se kòdonatè Rara a. Li fè konnen aprè Mizisyen Palè, yon bann Rara ki nan dezyèm plèn, se Tamaren ki pi ansyen pami tout Rara nan vil la.
Koulè chèn Tamaren se Vèt ak blan senbòl li se yon pye tamaren ki antoure ak yon chèn. Rara a ki gen baz li nan lokalite Ti Ginen se yon gwo moso nan koze Rara nan vil la. Daprè kòdonatè a, youn nan fòs Tamaren se kalite mizisyen yo toujou chache chak ane pou mete nan rara a, dayè se pou rezon sa a ki fè se sèl yo menm yo rive konpare ak gwo bann Rara Lewogàn yo, dapre sa l deklare.
Chèn Tamaren se bann Rara ki peye mizisyen pi byen sou beton an daprè sa responsab la fè konnen.
Pou ane sa a gras ak bourad dyaspora a epi komite lokal chèn Tamaren an, se prèske 4 milyon goud dirijan yo mete deyò pou soti bann Rara a.
Grap Kenèp
Si w desann nan Ri Dessalines pwolonje, depi w rive nan zòn Pèsen konnen ou nan katye jeneral Grap Kenèp, yon bann Rara ki fonde nan lane 1969. Daprè yon dirijan Grap kenèp yo, Bann jon abriko e vèt la se premye bann Rara nan Tigwav ki vini ak twonpèt nan tout istwa rara nan vil la. Se yo menm tou ki premye itilize Dèlko pou klere bann lan pandan lòt yo te nan lanp ak fanal toujou, dapre sa li presize.
Grap kenèp se yon bann ki vle retire kò li nan rivalite ki nan koze Rara nan vil Tigwav, sa ki entèrese yo se pa polemik men pito se jwenn mwayen pou chak edisyon rara yo pou yo vini ak yon bagay tou nèf ke fanatik yo pat konn wè avan.
Se nan menm lespri fratènite sa a pou samdi dlo benit la, Grap kenèp te òganize yon kav epi envite tout gwo Rara nan vil la vin fete epi manje nan lokal li toujou selon responsab la.
Menm jan ak lòt bann Rara yo, li fè konnen Grap kenèp pa resevwa menm yon santim nan men ni otorite lokal yo ni biznis nan vil la.
Lanbi Gran dlo
Nan zòn Lakil nanTigwav se la nou jwenn Rara Lanbi Gran dlo. Se nan dat 3 Mars 1957 Lanbi Gran dlo pran nesans epi adopte koulè wouj ak jon ak yon lanbi pou senbiloze Rara a. Responsab Kominikasyon an ki se Miguel Bazil fè konnen youn nan diferans Lanbi Gran dlo ak lòt Rara yo se nan rit mizik yo jwe a, ke se swa nan estidyo oubyen nan lari, Lanbi gran dlo jwe yon stil ki rele l chè mèt chè mètrès. Lanbi Gran dlo se sèl Rara ki pa janm jwe mizik lòt gwoup.
Pi lwen responsab kominikasyon an fè konnen pou Rara soti se gras ak devouman komite lokal ak dyaspora ki dèyè bann la. Etan done nou pa ka konte sou akonpayman leta ak biznis nan vil Tigwav pou nou sòti, se kontribisyon manm yo ak yon mityèl nou mete sou pye kote nou reyini chak madi pandan tout ane a pou kenbe rara a vivan.
Selon sa responsab la fè konnen, pou lane 2023 a, Rara a te prevwa yon bidjè 2 milyon goud, men daprè estimasyon dirijan yo, bidjè reyèl la ap depase lontan bidjè yo te pouvwa a.
Sekretè jeneral Lanbi Gran dlo a fè konnen yo satisfè de sezon Rara sa a sitou pou yo menm ki konsidere Rara tankou yon enstriman sosyalizasyon kote n ap patisipe nan chanje vizaj ak pèsepsyon moun gen sou Rara nan peyi Dayiti.
Kòm premye Gwoup Rara ki anrejistre yon mizik estidyo an 1992 ak Atis Azor, Lanbi gran dlo di li kontan wè pou jounen jodi a Rara soti gran jounen nan mitan vil, tout kategori sosyal patisipe ladan l alòske gen yon lè rara se lannuit li te konn mache epi andeyò vil yo.
Pou kounya a moun pa pè afiche yo ak Rara, se yon gwo pa nan vizyon nou menm Lanbi gen pou Rara an Ayiti, sa ankouraje nou kontinye travay la.
Nan moman nou t ap ekri atik la, nou pat rive antre an kontak ak dirijan Ratyè Fè yo ansanm ak Full Rasta. Daprè temwayaj anpil konesè Rara, bann sa yo peze lou nan balans Rara nan vil Tigwav.
N ap souliye, anbyans Rara yo te dewoule nan tout kwen nan vil la nan yon anbyans fratènèl ak lapè malgre yon blakwout total kapital ki te blayi sou vil Tigwav ak sou pakou Rara a. Ankenn ensidan majè ni zak vyolans pat anrejistre tou selon konsta nou.